میراث ناملموس در خطر نابودی



«برفندیل» یا برفچال مهارت ذخیره آب در سرزمین کوچک ایران است که در مناطق کوهستانی و بیشتر عشایر رواج داشته است. حرفه ای که به شدت تحت تاثیر تغییرات اقلیمی و آب و هوای کره زمین قرار گرفته است، هرچند هنوز یک سال از ثبت آن در فهرست آثار ملی کشور، احتمال انقراض وجود دارد.

به گزارش ایسنا، «برفندیل» دانش و مهارت ذخیره آب در فصل زمستان است که در میان عشایر و دامداران بسیار رایج بود. خراسان شمالی محل سکونت تعداد زیادی از مردم کرمانج عشایری است که مانند گذشته از دام و دام نگهداری می کنند و از پنجاه سال گذشته تاکنون از این دانش برای صرفه جویی در مصرف آب استفاده می کنند، هرچند هنوز موارد کمی در این منطقه وجود دارد و یک آدم برفی نیز وجود دارد. .

با توجه به اینکه نمونه های مشابه برف اندیل در مناطق دیگر نیز دیده شده است، این دانش به عنوان میراث ناملموس پیشنهادی منطقه خراسان شمالی در بهمن ۱۴۰۰ به شماره ۲۵۹۷ به ثبت رسیده است.

بارفندیل چیست و چه شانسی داشت؟

برف در ارتفاع ۲۴۰۰ متری از سطح دریا ماندگاری بسیار خوبی دارد. بدین ترتیب عشایر ساکن منطقه کوهستانی پس از باریدن آخرین برف در گاوان (نوع گیاه) در چاله های زیرزمینی پنهان می شوند که در فصل بهار و تابستان در معرض آفتاب قرار نمی گیرند. به این سوراخ ها «برف» می گویند که به معنای ذخیره یخ است. با طلوع خورشید و افزایش دما در اواسط بهار، برف یخچال ها به آرامی آب می شود، آب رقیق از پایین سرازیر می شود و گله داران سوراخ می کنند، آبراهی که عشایر کرمانج به آن «دالو» می گویند. از آب های ذوب برف برای آب آشامیدنی حیوانات و خانواده استفاده می شود.

در واقع «اسنو اندیل» از کناره بزرگی از برف در سنگر شمالی ساخته شده است که با بوته های ضخیم پوشیده شده یا با لایه ای به ضخامت ۲۰ سانتی متر از ماسه پوشیده شده است. طول گودال ها بیش از ۱۰ متر و گاه تا ۲۰ متر و عرض آنها بین ۶ تا ۱۰ متر است.

کوه علی کال در هزار مسجد دهستان، «منطقه شواست» در میان کوه درگز، کوه‌های نورانی، یخچال گلول در شمال شیروان و برخی از روستاهای قوچان از مناطق خراسان شمالی در برفندیل یا برفچال هنوز هستند. قابل مشاهده است. مرکز البرز نیز از دیگر نقاطی است که در آن کوه های پوشیده از برف وجود دارد.

علی حسین پناه – سردبیر پرونده ثبتی «برف اندیل» و مردم شناس – که این توصیف از این میراث ناملموس را به ایسنا ارائه کرد، درباره وضعیت کنونی برف اندیل ها در خراسان شمالی گفت: متاسفانه تغییرات اقلیمی و اقلیمی می گوید. او نفوذ بسیار بدی داشت.

وی افزود: اصولاً یخ اندیل در ارتفاعات و دره هایی که برف حمل می شود قابل مشاهده است به دلیل بارش شدید برف و شرایط جوی حاکم به ویژه سرما باعث ماندن یخ در چاله ها می شود. برای مدت طولانی تا چند دهه گذشته برف در شمال خراسان در ارتفاع ۲۴۰۰ متری از سطح دریا دیده می شد اما در دو دهه اخیر فقط در ارتفاع بیش از ۲۶۰۰ متر و برف بسیار کمتری نسبت به گذشته مشاهده می شود. .

این محقق همچنین گفت: روش نگهداری گل برف از قدیم تا امروز تغییر کرده است. بسیاری از تیم‌ها می‌گویند که برای پوشاندن برف‌چاله‌ها از گوزن‌ها استفاده نمی‌کنند. زیرا باعث از بین رفتن گیاهان محلی می شود. در حالی که می توان از دامن ریشه دار به مدت هفت تا هشت سال برای پوشاندن برف چاله ها استفاده کرد.

در انتهای پیام